USG jamy brzusznej może czasem uwidocznić nieprawidłowości związane z rakiem żołądka, zwłaszcza gdy zmiana jest większa lub choroba bardziej zaawansowana. Prawidłowe USG nie wyklucza jednak nowotworu, ponieważ żołądek jest trudny do dokładnej oceny w tym badaniu. Kluczową rolę odgrywa gastroskopia z pobraniem wycinków.
Czy rak żołądka może być widoczny w badaniu USG?
Rak żołądka może być widoczny w przezbrzusznym USG, ale nie w każdym przypadku. Badanie pozwala niekiedy zauważyć pogrubienie ściany żołądka, nieprawidłową masę albo zmiany w innych narządach. Takie nieprawidłowości zwykle nie są jednak charakterystyczne wyłącznie dla nowotworu.
Na pytanie, czy rak żołądka wyjdzie na USG, nie można więc odpowiedzieć jednoznacznie. Zależy to między innymi od:
- wielkości i położenia zmiany,
- stopnia zajęcia ściany żołądka,
- warunków anatomicznych i przygotowania do badania,
- obecności gazów w przewodzie pokarmowym,
- jakości aparatu oraz doświadczenia osoby wykonującej badanie.
USG jamy brzusznej nie jest podstawowym badaniem służącym do potwierdzania lub wykluczania raka żołądka. Może natomiast wskazać nieprawidłowość wymagającą dokładniejszej diagnostyki.
Jak może wyglądać podejrzana zmiana w żołądku w USG?
Podejrzana zmiana może mieć postać miejscowego lub bardziej rozległego pogrubienia ściany żołądka. Czasem widoczna jest także nieregularna masa związana ze ścianą narządu. Obraz zależy od typu, wielkości i zaawansowania zmiany, a także od tego, która część żołądka jest zajęta.
Sam wygląd w USG nie pozwala rozpoznać raka. Podobne obrazy mogą występować również w chorobach zapalnych i innych zmianach nienowotworowych. Wynik należy interpretować razem z objawami oraz rezultatami pozostałych badań.
Pogrubienie ściany żołądka i zaburzenie jej warstw
Prawidłowa ściana przewodu pokarmowego ma w USG warstwową budowę. Zmiana nowotworowa może powodować jej pogrubienie, nierówny zarys oraz częściowe lub całkowite zatarcie widocznych warstw.
Nie każde pogrubienie ściany oznacza raka. Może być związane między innymi ze stanem zapalnym, obrzękiem albo niepełnym rozprężeniem żołądka. Znaczenie ma także to, czy nieprawidłowość jest miejscowa, czy rozlana, oraz czy towarzyszą jej inne podejrzane cechy.
Guz lub nieprawidłowa masa w okolicy żołądka
Większa zmiana może być widoczna jako nieregularna masa w obrębie ściany żołądka lub w jego sąsiedztwie. W badaniu można czasem dostrzec zwężenie światła narządu albo ograniczoną ruchomość zajętego fragmentu.
USG nie zawsze pozwala dokładnie ustalić, z którego narządu pochodzi masa. Nie umożliwia też wiarygodnego określenia jej charakteru histologicznego, czyli rodzaju komórek tworzących zmianę. Do tego potrzebne jest pobranie materiału do badania pod mikroskopem.
Co jeszcze może wykazać USG jamy brzusznej przy podejrzeniu raka żołądka?
Badanie obejmuje nie tylko żołądek, lecz także pozostałe narządy jamy brzusznej. Przy podejrzeniu choroby nowotworowej może ujawnić:
- powiększone węzły chłonne,
- zmiany ogniskowe w wątrobie,
- płyn w jamie otrzewnej,
- nieprawidłowe masy w sąsiedztwie żołądka,
- cechy ucisku lub zajęcia okolicznych struktur.
Żadna z tych nieprawidłowości sama w sobie nie potwierdza raka żołądka ani przerzutów. Przykładowo zmiany w wątrobie lub powiększone węzły chłonne mogą mieć różne przyczyny. Ich charakter ocenia się za pomocą dalszych badań obrazowych, a w wybranych sytuacjach również badania histopatologicznego.
Dlaczego prawidłowy wynik USG nie wyklucza raka żołądka?
Przezbrzuszne USG ma ograniczoną zdolność oceny błony śluzowej, czyli wewnętrznej powierzchni żołądka. Tymczasem w tej warstwie mogą rozwijać się wczesne zmiany nowotworowe. Niewielka lub powierzchowna zmiana może więc pozostać niewidoczna.
Dokładną ocenę utrudniają również gazy oraz treść pokarmowa. Obraz zależy ponadto od położenia badanego fragmentu żołądka i warunków technicznych. Z tego powodu prawidłowy wynik USG nie powinien kończyć diagnostyki, jeżeli objawy lub inne wyniki badań nadal budzą podejrzenie choroby żołądka.
Jakie badania pozwalają dokładniej ocenić podejrzaną zmianę?
Najważniejszym badaniem przy podejrzeniu raka żołądka jest gastroskopia z pobraniem wycinków. Gastroskopia umożliwia bezpośrednie obejrzenie błony śluzowej, ocenę położenia i wyglądu zmiany oraz pobranie materiału. Rozpoznanie nowotworu ustala się na podstawie badania histopatologicznego wycinków.
W dalszej diagnostyce mogą być wykorzystywane także:
- tomografia komputerowa – pomaga ocenić rozległość choroby, okoliczne węzły chłonne i inne narządy;
- ultrasonografia endoskopowa – pozwala dokładniej ocenić warstwy ściany żołądka i struktury znajdujące się w jego bezpośrednim sąsiedztwie;
- inne badania obrazowe – dobiera się je zależnie od wyniku gastroskopii, badania histopatologicznego i celu dalszej oceny.
USG jamy brzusznej może być jednym z elementów diagnostyki, ale nie zastępuje gastroskopii ani badania pobranych wycinków.
